Hỏi đáp: Mất ngủ kéo dài có phải là bệnh không, khi nào cần đi khám?

Nằm cả tiếng vẫn không vào giấc, vừa thiu thiu lại giật mình tỉnh, có người đếm đủ cả trăm con cừu mà mắt vẫn ráo hoảnh — mất ngủ kéo dài là nỗi ám ảnh âm thầm của rất nhiều người, kéo theo cả ngày hôm sau uể oải, khó tập trung, dễ cáu gắt. Đây cũng là một trong những lý do phổ biến nhất khiến người ta tìm tới các phòng khám Đông y. Bài viết giải đáp một số câu hỏi thường gặp.

Hỏi: Mất ngủ vài đêm do lo lắng, thay đổi lịch sinh hoạt có đáng lo không?

Đáp: Mất ngủ thoáng qua vài đêm do căng thẳng, thay đổi múi giờ, uống cà phê/trà buổi tối, hoặc thay đổi môi trường ngủ là phản ứng bình thường của cơ thể, thường tự hết khi nguyên nhân được giải quyết. Điều này khác với mất ngủ mạn tính.

Hỏi: Vậy khi nào mất ngủ được coi là cần chú ý?

Đáp: Khi khó vào giấc, ngủ không sâu, hay tỉnh giấc giữa đêm hoặc dậy quá sớm xảy ra từ 3 đêm/tuần trở lên, kéo dài trên 1 tháng, và ảnh hưởng rõ tới sinh hoạt ban ngày, đây là lúc nên tìm hiểu nguyên nhân thay vì tiếp tục chịu đựng.

Hỏi: Theo Đông y, mất ngủ kéo dài thường liên quan tới điều gì?

Đáp: Y học cổ truyền thường xem xét mất ngủ trong mối liên hệ với Tâm, Can, Tỳ — tâm không yên do lo nghĩ nhiều, can khí uất do căng thẳng kéo dài, hoặc tỳ vị suy yếu ảnh hưởng tới khí huyết nuôi dưỡng giấc ngủ. Đây là cách tiếp cận tổng thể theo thể trạng từng người.

Hỏi: Đông y và thuốc Nam có vị thế thế nào với chứng mất ngủ?

Đáp: Mất ngủ mạn tính do căng thẳng, rối loạn khí huyết là nhóm vấn đề mà Đông y và thuốc Nam dân tộc có bề dày kinh nghiệm lâu đời tại Việt Nam — tâm sen, lạc tiên, trà thảo dược an thần nhẹ đã được dân gian tin dùng qua nhiều thế hệ để hỗ trợ dễ ngủ mà không gây lệ thuộc. Tất nhiên, nếu mất ngủ đi kèm bệnh lý cấp cứu về tâm thần hoặc thể chất thì cần đến Tây y ngay; nhưng với mất ngủ mạn tính thông thường, Đông y có nhiều kinh nghiệm để hỗ trợ điều hòa cơ thể từ gốc.

Hỏi: Có thói quen nào giúp hỗ trợ giấc ngủ mà ai cũng có thể áp dụng?

Đáp: Giữ giờ ngủ – giờ thức cố định kể cả cuối tuần; tránh dùng điện thoại, màn hình sáng ít nhất 30 phút trước khi ngủ; hạn chế cà phê, trà đặc, rượu bia vào buổi chiều tối; có thể ngâm chân nước ấm hoặc uống một cốc trà tâm sen nhạt trước khi ngủ khoảng 1 giờ; vận động nhẹ nhàng ban ngày nhưng tránh vận động mạnh sát giờ ngủ.

Hỏi: Khi nào nhất định phải đi khám, không nên tự điều chỉnh ở nhà?

Đáp: Cần đi khám khi mất ngủ kéo dài kèm sụt cân không rõ nguyên nhân, tim đập nhanh, khó thở về đêm, ngưng thở khi ngủ (ngáy to kèm những cơn ngừng thở người ngủ cùng phát hiện), hoặc khi mất ngủ ảnh hưởng nghiêm trọng tới tâm trạng, công việc — không nên tự dùng thuốc an thần khi chưa có chỉ định.

Đông y có thể hỗ trợ điều gì

Với mất ngủ liên quan tới căng thẳng, rối loạn khí huyết theo thể trạng, Đông y có thể hỗ trợ điều hòa cơ thể để cải thiện chất lượng giấc ngủ, song song với việc điều chỉnh lối sống. Mức độ cải thiện khác nhau ở mỗi người.

Quý khách muốn được tư vấn cụ thể về tình trạng mất ngủ của mình có thể liên hệ hotline phòng khám để trao đổi trước.