Viêm loét dạ dày – tá tràng: Bệnh lý phổ biến, tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm
Viêm loét dạ dày – tá tràng là tình trạng viêm hoặc loét xảy ra ở niêm mạc dạ dày và hành tá tràng, gây đau vùng thượng vị, đầy hơi, ợ chua và rối loạn tiêu hóa. Đây là bệnh lý phổ biến, chiếm tỷ lệ cao trong các bệnh về đường tiêu hóa và có xu hướng gia tăng do lối sống hiện đại: ăn uống thất thường, căng thẳng, sử dụng nhiều bia rượu và thuốc tây.
Trong Đông y, bệnh thuộc phạm vi các chứng “Vị quản thống”, “Tỳ vị hư hàn” hoặc “Can khí phạm vị”, gốc bệnh do Tỳ – Vị – Can mất điều hòa, khí huyết ứ trệ, dẫn đến đau vùng thượng vị, nóng rát hoặc ợ chua kéo dài.
Đông y nhìn nhận viêm loét dạ dày – tá tràng từ gốc
Tây y tập trung giảm tiết acid và tiệt trừ vi khuẩn HP. Đông y nhìn nhận thêm rằng bệnh hình thành do sự mất cân bằng trong cơ thể, đặc biệt là Tỳ – Vị – Can – Thận. Khi tỳ vị hư nhược, khí cơ ngưng trệ, vị âm hao tổn, lớp niêm mạc dạ dày dễ bị tổn thương và gây loét.
Điều trị tại Sinh Đông Y tập trung bổ tỳ kiện vị – sơ can hòa vị – thanh nhiệt – tiêu viêm – dưỡng âm chỉ thống, giúp hỗ trợ khôi phục chức năng tiêu hóa, hỗ trợ liền loét, hạn chế tái phát và nâng cao sức khoẻ tiêu hóa.
Vì sao dạ dày – tá tràng dễ bị viêm loét?
Viêm loét dạ dày – tá tràng xuất phát từ sự kết hợp nhiều yếu tố: nội nhân (khí huyết, tỳ vị hư) và ngoại nhân (thức ăn, vi khuẩn, thuốc).
6 nguyên nhân chính:
1. Nhiễm khuẩn HP (Helicobacter pylori)
Khuẩn HP phá hủy lớp nhầy bảo vệ niêm mạc, gây viêm và loét.
2. Tỳ vị hư nhược – ăn uống sai lầm
Ăn thất thường, bỏ bữa, dùng nhiều đồ cay nóng, rượu bia khiến vị khí bị tổn thương.
3. Căng thẳng – stress kéo dài
Can khí uất kết, phạm vị, gây co bóp bất thường và tăng tiết acid.
4. Lạm dụng thuốc Tây (đặc biệt NSAIDs)
Thuốc giảm đau, kháng viêm gây bào mòn niêm mạc dạ dày.
5. Thói quen sinh hoạt xấu
Thức khuya, bỏ bữa sáng, ăn vội hoặc ăn nhiều đồ chua cay.
6. Hàn tà – thấp nhiệt xâm phạm Tỳ Vị
Theo Đông y, ngoại tà xâm nhập kết hợp với tỳ hư sinh đàm, làm khí cơ uất trệ.
Ai dễ mắc viêm loét dạ dày – tá tràng?
Người ăn uống thất thường, hay bỏ bữa
Người uống rượu bia, cà phê, hút thuốc lá
Người căng thẳng, lao lực, làm việc trí óc áp lực
Người lạm dụng thuốc giảm đau, kháng viêm
Người có tiền sử viêm dạ dày, trào ngược, rối loạn tiêu hóa
Người có cơ địa tỳ vị hư nhược, tiêu hóa kém
Dấu hiệu nhận biết viêm loét dạ dày – tá tràng
Đau thượng vị (đau âm ỉ, có lúc dữ dội, tăng khi đói hoặc sau ăn)
Ợ chua, nóng rát vùng ngực, ợ hơi nhiều
Đầy bụng, chậm tiêu, buồn nôn hoặc nôn
Miệng hôi, lưỡi có rêu trắng hoặc vàng
Đi ngoài thất thường (lúc táo, lúc lỏng)
Mệt mỏi, chán ăn, sụt cân
Chẩn đoán từ biểu hiện bên ngoài đến tổn thương bên trong
Đông y chẩn đoán bệnh dựa trên tứ chẩn và phân biệt thể bệnh: hư hàn, can khí uất, tỳ vị khí trệ, huyết ứ.
Chẩn đoán lâm sàng
Vọng chẩn: sắc mặt vàng nhợt hoặc đỏ bừng, môi khô, lưỡi có rêu trắng
Vấn chẩn: hỏi về thói quen ăn uống, đau vùng vị, ợ hơi ợ chua
Văn chẩn: nghe tiếng thở ngắn yếu, tiếng ợ hơi liên tục, tiếng sôi bụng; ngửi hơi thở chua hoặc hôi
Thiết chẩn: bắt mạch huyền hoặc trầm, vùng thượng vị đau khi ấn
Chẩn đoán cận lâm sàng
Nội soi dạ dày – tá tràng để xác định mức độ loét
Test HP (hơi thở, mô sinh thiết, test urease)
Xét nghiệm máu nếu nghi thiếu máu do chảy máu dạ dày
Điều trị bằng Đông y – Tập trung vào phục hồi tỳ vị
Tại Sinh Đông Y, điều trị viêm loét dạ dày – tá tràng chú trọng vào cân bằng khí huyết – kiện tỳ vị – dưỡng âm chỉ thống – tiêu viêm và bảo vệ niêm mạc.
Thuốc thảo dược:
Bài Sài hồ sơ can thang, Bình vị tán, Ô mai hoàn (gia giảm)
Dược liệu: Cam thảo, Hoàng liên, Bạch truật, Hương phụ, Bán hạ, Đương quy…
Khai thông kinh lạc – bấm huyệt:
Huyệt Trung quản, Túc tam lý, Nội quan, Thái xung
Giúp giảm co thắt, hỗ trợ lưu thông khí huyết, điều vị
Cứu ngải – ôn kinh:
Cứu huyệt Trung quản – Quan nguyên, làm ấm tỳ vị, giảm đau
Xoa bóp vùng thượng vị:
Giảm đầy trướng, hỗ trợ tiêu hóa
Chế độ phòng bệnh dạ dày – bảo vệ tỳ vị lâu dài
Ăn uống đúng giờ, nhai kỹ, tránh bỏ bữa
Hạn chế bia rượu, cà phê, đồ cay nóng
Tránh stress kéo dài, ngủ đúng giờ
Duy trì tập luyện nhẹ: yoga, khí công, thiền
Thăm khám định kỳ, kiểm tra HP nếu có dấu hiệu bất thường
Dùng thuốc bổ tỳ vị của Đông y để tăng sức đề kháng tiêu hóa
Khi nào cần đến bệnh viện ngay
- Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen như bã cà phê — dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa, phải đi cấp cứu ngay.
- Đau bụng dữ dội đột ngột, bụng cứng như gỗ — nghi thủng ổ loét, là cấp cứu ngoại khoa.
- Nôn nhiều, nôn ra thức ăn của bữa trước, bụng óc ách — nghi hẹp môn vị.
- Sút cân nhanh không rõ nguyên nhân, nuốt nghẹn, thiếu máu, hoặc người trên 45 tuổi mới đau thượng vị lần đầu — cần nội soi dạ dày để loại trừ tổn thương ác tính.
- Đau vùng thượng vị kèm vã mồ hôi, khó thở, đau lan lên hàm hoặc tay trái — cần loại trừ nhồi máu cơ tim trước khi nghĩ đến bệnh dạ dày.
Người đang dùng thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc corticoid không tự ý ngừng thuốc, cần báo để thầy thuốc biết khi thăm khám.
Nếu xét nghiệm xác định nhiễm Helicobacter pylori có chỉ định tiệt trừ, người bệnh nên tuân thủ phác đồ kháng sinh của bác sĩ chuyên khoa. Đông y phối hợp để giảm triệu chứng, hỗ trợ phục hồi niêm mạc và giảm tác dụng bất lợi của thuốc, không thay thế phác đồ đó.
Thông tin trên mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của thầy thuốc hoặc bác sĩ trực tiếp khám.
Bạn đang cần
điều trị bệnh
hiệu quả?
Liên hệ ngay với Minh Đạo Đường để được thăm khám
trực tiếp bởi thầy Sinh Đông Y.
