Hô hấp - Phổi - Thanh quản

Chú Trần Bá Vương, 71 tuổi ở Vĩnh Phúc.

1. Lý do khám:
Đau đầu dữ dội, đặc biệt vùng xoang hàm mặt phải, đau lan từ sau ót gáy ra hàm, đau xuyên lên đỉnh đầu, kèm cảm giác nặng gáy. Đau tăng khi thời tiết thay đổi, phải ôm hai tay vào mặt mới chịu được. Bệnh viện chẩn đoán viêm xoang đa xoang (xoang hàm phải có nấm, dịch đặc; xoang sàng viêm; vách ngăn mũi trái vẹo), khuyên phẫu thuật.

2. Tiền sử bệnh:

• Ăn chay trường 40 năm, cơ thể gầy yếu, thiếu máu.
• Ngủ dậy thường mệt mỏi, chân tay bủn rủn, trong người hơi nóng, tối phải dùng quạt.
• Từng viêm dạ dày hang vị, trào ngược tức ngực (hiện đã ổn).
• Thoái hóa nhiều đốt sống lưng, có đốt bị sụp xương.
• Tiền sử phì đại tiền liệt tuyến, có nốt vôi hóa 0,6mm đường tiết niệu, tiểu hơi bí.
• Huyết áp nền thấp, nhưng có khi tăng 130–140mmHg, tim đập nhanh, từng có những đợt bừng nóng, vã mồ hôi, tay chân bủn rủn.
• Mũi khô, không dịch, dễ kích ứng.
• Mỗi lần đau lưng phải tiêm nhiều ngày mới dịu, đau đầu cũng từng phải tiêm thuốc “bổ não” liên tục.

1. Theo Đông y:

• Chứng Tỵ uyên (viêm xoang mạn tính kèm uất đàm nhiệt), can khí uất, phong hàn thấp nhiệt kết lâu ngày.
• Tỳ vị hư hàn, khí huyết hư nhược (do ăn chay trường, thiếu dưỡng chất).
• Thận tinh bất túc, cột sống thoái hóa gây đau lưng, mỏi vai gáy.
• Tâm tỳ lưỡng hư, khí huyết hư, gây mệt mỏi, bủn rủn.

2. Theo biện chứng:

• Hư chứng chủ đạo: khí huyết hư, tỳ thận hư.
• Thực chứng xen kẽ: đàm nhiệt ứ đọng tại xoang, phong hàn thấp.

1. Thuốc thang Đông y:

• Bổ khí huyết, kiện tỳ vị, dưỡng thận, thư can giải uất.
• Thanh nhiệt lợi thấp, hóa đàm, thông khiếu giảm đau xoang.
• Giai đoạn sau có phối hợp thêm bổ khí huyết hoàn (BK-HQ), bệnh nhân đáp ứng tốt.

2. Châm cứu – bấm huyệt:

• Huyệt chính: Nghinh hương, Ấn đường, Hợp cốc, Thái dương, Tỵ thông.
• Huyệt bổ: Túc tam lý, Tam âm giao, Thận du, Bách hội.
• Vùng gáy: Phong trì, Đại chùy, Kiên tỉnh.

3. Cứu ngải – ôn châm: Tại Thận du, Mệnh môn, Tỳ du để ôn dương, bổ thận khí, giảm đau lưng.

4. Xoa bóp dưỡng sinh: 2 buổi/tuần, tập trung cổ gáy, thắt lưng.

5. Hướng dẫn tại nhà:

• Tập thở sâu, day bấm xoang, tập duỗi cổ.
• Ăn chay bổ sung thêm các món giàu sắt, đạm thực vật.
• Tránh gió lạnh, giữ ấm đầu mặt, hạn chế kháng sinh.

• 15/8:
  Đau đầu dữ dội giảm dần, trong người khỏe khoắn, tỉnh táo, dễ chịu. Giấc ngủ, ăn uống tốt, đi ngoài dễ hơn. Đau gáy còn khi ngửa cổ hoặc nằm gối, cảm giác đau lan cả vùng gáy.
• 27/9:
  Các vấn đề đau đầu giảm khoảng 80%. Còn đau vai gáy, mỏi lưng khi thay đổi thời tiết. Có một số đợt bừng nóng, tim đập nhanh, vã mồ hôi về đêm. Dạ dày không còn đau, không trào ngược. Ăn xong thỉnh thoảng ngứa họng, ho ra ít đờm.
• 16/10:
  Giảm đau đầu rõ rệt, không còn đau triền miên. Ngửa cổ còn đau, quay cổ dễ chịu. Người thư giãn, đỡ nhức dối. Mũi khô, sạch, không còn dịch mũi. Đại tiểu tiện ổn định. Đầu nhẹ, dễ chịu, nhưng còn mỏi lưng khi thay đổi thời tiết.
• 14/11:
  Đầu hầu như hết đau, không còn buốt gáy. Sườn ngực không còn đau, vai gáy nhẹ nhiều, xoang bên phải thông thoáng hơn. Thời tiết thay đổi ít gây đau mỏi hơn trước. Sau khi dùng thuốc BKH, bệnh nhân cảm nhận giảm rõ rệt, khỏe hơn trông thấy.

Thông tin bệnh nhân: Nguyễn Đình Toàn, sinh năm 1990.

• Lý do khám: Bị gai đôi cột sống bẩm sinh, đau mỏi cột sống kéo dài, 2 năm gần đây bệnh tăng nặng khiến phải nghỉ việc hơn 1 năm.

Triệu chứng cụ thể:

• Đau cột sống lưng thường xuyên, đau âm ỉ xen lẫn từng cơn dữ dội.
• Khi vận động đứng lên, ngồi xuống, cúi ngửa đều khó khăn, kèm cảm giác ê ẩm, mỏi dọc thắt lưng.
• Đau khiến mất ngủ, tinh thần mệt mỏi, ảnh hưởng sinh hoạt và công việc.

Tiền sử: Đã đi điều trị nhiều nơi, dùng nhiều phương pháp thuốc và vật lý trị liệu nhưng không khỏi, bệnh chỉ đỡ thoáng qua rồi tái phát.

Theo Đông y:

• Chứng Yêu thống (đau thắt lưng) do thận hư, khí huyết bất túc, kinh lạc tắc trở.
• Tà khí phong – hàn – thấp xâm nhập làm ứ trệ, gây đau mỏi kéo dài.

Theo biện chứng:

• Hư chứng chủ đạo: Thận hư, khí huyết hư.
• Thực chứng phối hợp: Phong hàn thấp ứ đọng tại kinh lạc vùng lưng.

Thuốc thang Đông y:

• Bổ thận, kiện tỳ, hoạt huyết, mạnh gân cốt.
• Kết hợp khu phong, tán hàn, trừ thấp để giảm đau.

Châm cứu – bấm huyệt:

• Huyệt chính: Thận du, Đại trường du, Yêu dương quan, Ủy trung, Thừa sơn.
• Giúp khai thông kinh lạc, thư giãn cơ vùng lưng.

Cứu ngải – ôn châm:

• Tác động vùng thắt lưng để ôn dương khí, giảm đau nhức, làm ấm kinh lạc.

Xoa bóp dưỡng sinh:

• Tập trung cột sống thắt lưng và vùng cơ cạnh cột sống, giúp vận động linh hoạt hơn.

Hướng dẫn tại nhà:

• Bài tập kéo giãn cột sống nhẹ nhàng hằng ngày.
• Tránh lao động nặng, giữ ấm vùng lưng khi thay đổi thời tiết.

Sau 2 tháng điều trị tại Sinh Đông Y:

• Các cơn đau cột sống cải thiện rõ rệt, bệnh nhân ngồi, đứng, đi lại tự nhiên, không còn ê mỏi.
• Giấc ngủ cải thiện, tinh thần thoải mái, sức khỏe tổng thể tốt hơn.
• Khả năng vận động và lao động được cải thiện rõ rệt.

Kết quả lâu dài:

• Đến nay đã 3 năm trôi qua, duy trì sức khỏe ổn định, đi làm trở lại bình thường.

Cảm nhận của bệnh nhân

“Tôi từng tuyệt vọng vì căn bệnh gai đôi cột sống bẩm sinh khiến đau đớn triền miên, phải nghỉ việc hơn một năm. Nhưng chỉ sau 2 tháng điều trị tại Sinh Đông Y, tôi thấy đỡ hẳn. Giờ đây tôi đi làm, sinh hoạt bình thường, 3 năm rồi sức khỏe vẫn duy trì ổn định. Tôi thực sự biết ơn Đông y đã mang lại cho tôi một cuộc sống mới.”

Thông tin bệnh nhân: Chị Nguyễn Thị Sinh, sinh năm 1974, ở Đồng Sơn, Vĩnh Phúc.

Lý do khám: Bị rối loạn tiền đình nhiều năm, thường xuyên phải uống thuốc bổ não.

Triệu chứng cụ thể:

• Mỗi khi bệnh tái phát xuất hiện đau đầu, trời đất quay cuồng, chóng mặt, buồn nôn, cơ thể mệt mỏi.
• Đau cổ, vai, gáy do thoái hóa đốt sống cổ.
• Đã đi chữa trị nhiều nơi nhưng không khỏi, bệnh tái phát thường xuyên, ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc và sinh hoạt.

Theo Đông y:

• Chứng Huyễn vựng (chóng mặt, quay cuồng) do can thận hư, khí huyết không đủ, đàm trọc nhiễu thanh khiếu.
• Phối hợp chứng Kiên thống (đau vai gáy) do phong hàn thấp xâm nhập, đốt sống cổ thoái hóa.

Theo biện chứng:

• Hư chứng chủ đạo: Can thận hư, khí huyết hư.
• Thực chứng kết hợp: Đàm trọc, phong hàn thấp bế tắc kinh lạc.

Thuốc thang Đông y:

• Bổ can thận, kiện tỳ, dưỡng huyết, hóa đàm.
• Thông kinh lạc, hoạt huyết để giảm đau cổ vai gáy.

Châm cứu – bấm huyệt:

• Huyệt chính: Hợp cốc, Nội quan, Phong trì, Thái dương, Bách hội.
• Huyệt bổ: Thận du, Can du, Túc tam lý, Tam âm giao.

Cứu ngải – ôn châm:

• Bổ thận dương, làm ấm lưng và vùng gáy.

Xoa bóp dưỡng sinh:

• Thư giãn vùng cổ gáy, tăng cường lưu thông khí huyết.

Hướng dẫn tại nhà:

• Tập thở sâu, dưỡng sinh nhẹ nhàng.
• Tránh thay đổi tư thế đột ngột.
• Ăn uống điều độ, hạn chế chất kích thích.

• Sau 1 tháng: Giảm rõ triệu chứng đau đầu, chóng mặt, ngủ tốt hơn.
• Sau 2 tháng: Không còn tình trạng trời đất quay cuồng, buồn nôn giảm hẳn, đau mỏi cổ vai gáy dịu rõ.
• Sau 3 tháng: Bệnh nhân cải thiện rõ rệt các triệu chứng rối loạn tiền đình và đau cổ vai gáy. Sinh hoạt, công việc trở lại bình thường.
• Kết quả lâu dài: Đến nay đã hơn 1 năm, sức khỏe ổn định, tinh thần thoải mái.

Chị Nguyễn Thị Yên – 45 tuổi, Trưng Trắc, Phúc Yên, Vĩnh Phúc.

Triệu chứng chính:

a. Lý do khám: Ngủ không sâu giấc, thỉnh thoảng mơ nhưng tỉnh dậy không nhớ, có cảm giác hoang mang. Khi gặp chuyện buồn hoặc lo lắng thường đi ngoài ngay.

b. Tiền sử bệnh:

• U tuyến yên (2017, đã điều trị ổn).
• Tắc kinh, kèm hay đau đầu, đau buốt phía sau đầu. Khi đau ngửa sang trái hoặc phải có cảm giác não bị “rơi tõm xuống”.
• Thoái hóa cả vùng lưng và cổ.
• Rối loạn tiêu hóa: hay đi ngoài khi căng thẳng.
• Loét hang vị dạ dày (đã điều trị ổn).
• Đau xương lưng kiểu “ròi bò” trong cột sống.
• Đau gối (trước đây hơn 1 năm, hiện tại không còn).

a. Theo Đông y:

• Thất miên (mất ngủ kèm mộng nhiều), tâm tỳ lưỡng hư, can khí uất kết.
• Tỳ vị hư yếu, dễ bị ảnh hưởng bởi lo âu – dẫn đến tiết tả khi căng thẳng.
• Kinh lạc tắc nghẽn lâu ngày gây đau đầu, đau lưng, đau cột sống.

b. Theo biện chứng:

• Hư chứng chiếm ưu thế (tâm tỳ hư, thận hư).
• Có xen tạp thực chứng (can khí uất, đàm trọc trở trệ).

• Thuốc thang Đông y: Bài thuốc an thần, kiện tỳ, bổ khí huyết, thư can giải uất.
• Châm cứu – bấm huyệt:

           – Huyệt chủ trị: Thần môn, Tam âm giao, Túc tam lý, Bách hội, Thái khê.

           – Kết hợp khai thông kinh lạc vùng cổ gáy và thắt lưng.

• Xoa bóp dưỡng sinh: 2 buổi/tuần, tập trung vùng lưng – cổ – đầu.
• Cứu ngải: Tỳ du, Thận du nhằm bổ khí, ôn dương, giảm đau.
• Dưỡng sinh tại nhà: Tập thở sâu, điều chỉnh chế độ ăn uống, hạn chế lo âu căng thẳng.

• Các triệu chứng mất ngủ, mộng nhiều, hoang mang sau khi tỉnh dậy cải thiện rõ rệt.
• Rối loạn tiêu hóa, đi ngoài khi lo lắng giảm hẳn.
• Đau lưng, đau đầu, cảm giác “ròi bò” trong cột sống không còn xuất hiện.
• Sức khỏe ổn định, ăn ngon, ngủ yên, tinh thần lạc quan.
• Đặc biệt: Đến nay đã 2 năm các triệu chứng trên, bệnh nhân duy trì được trạng thái sức khỏe ổn định và chất lượng sống cao.

Anh Hoàng Như Ngọc, sinh năm 1969, ở phường Đống Đa, Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc.

1. Lý do khám:
   Bệnh nhân đau tê từ đầu xuống chân, cảm giác buồn trong xương chân kéo dài hơn 1 năm. Ban đêm nằm tê nửa người, đầu đau như thiếu máu, tiểu tiện khó.

2. Triệu chứng chi tiết:

• Đi lâu chân gối phải như muốn đứt gân, không làm chủ được, cảm giác như có người giữ lại; đứng nhiều thì mất trọng lượng, dễ ngã, nhất là bên phải.
• Tê bì bắp chân, cổ chân; đau rút cột sống lưng, đứng lên ngồi xuống khó, phải chống tay.
• Nước tiểu màu vàng đậm, tiểu nhiều (ngày khoảng 10 lần, đêm ít hơn).
• Vùng thắt lưng đau, buồn lan lên ngực; đứng lâu thì thắt lưng dồn xuống.
• Đã kiểm tra não, không phát hiện bất thường; chưa chụp cột sống.
• Sáng không ăn thì nóng hai thái dương, tối mắt; ăn vào thì dễ chịu.

        1. Theo Đông y:

• Thận khí hư, tỳ khí suy, khí huyết bất túc → sinh ra đau tê toàn thân, tiểu tiện bất thường.
• Can khí uất, kinh lạc tắc trở → gây đau lưng, mỏi cột sống, chân tay tê buốt.
• Phong hàn thấp xâm nhập kinh lạc → tê bì, co rút chi thể.

  2. Theo biện chứng:

• Hư chứng chủ đạo: thận hư, khí huyết hư.
• Thực chứng phối hợp: phong hàn thấp bế tắc kinh lạc.

1. Thuốc thang Đông y:

• Bổ thận, kiện tỳ, hoạt huyết, khu phong tán hàn, thông kinh lạc.

2. Châm cứu – bấm huyệt:

• Tập trung huyệt: Thận du, Đại trường du, Túc tam lý, Tam âm giao, Ủy trung, Thừa sơn, Dũng tuyền.
• Giải phóng căng tức ở cột sống, cổ vai gáy, bắp chân.

3. Cứu ngải – ôn châm:

• Bổ dương khí, làm ấm lưng, thông mạch.

Xoa bóp dưỡng sinh:

• Thư giãn vùng thắt lưng, khớp gối, cổ chân.

Hướng dẫn tại nhà:

• Bài tập kéo giãn cột sống, dưỡng sinh hít thở sâu.
• Ăn uống điều độ, tăng cường dưỡng chất bổ khí huyết.

11/9 (sau 1 thời gian đầu):

• Ngủ đêm hầu như không còn tê.
• Đau đầu giảm, cột sống thoải mái, đứng lên ngồi xuống dễ dàng hơn.
• Tê bì giảm 60%.
• Người thấy thoải mái, tay còn tê ít, chân phải đôi khi mất lực nhưng nhẹ hơn nhiều.

20/9:

• Cơ thể thoải mái hơn nhiều, đầu nhẹ, cổ vai phải chỉ còn hơi mỏi.
• Cột sống giảm mỏi, dễ chịu.

30/9:

• Còn tức nhẹ bàn chân, cổ chân; bắp chân phải căng nhẹ.
• Sau bấm huyệt giảm hẳn căng tức và tê chân.

Sau 2 tháng điều trị:

• Bệnh nhân đã trở lại bình thường, không còn đau tê, không còn rút cột sống hay tiểu tiện khó.
• Các triệu chứng đã cải thiện rõ rệt.
• Đặc biệt: đến nay sau 2 năm sức khỏe vẫn duy trì ổn định.

Cảm nhận của bệnh nhân

“Suốt hơn một năm tôi bị tê bì nửa người, đi đứng khó, ngồi xuống phải chống tay, nhiều lúc tưởng mình không thể làm việc bình thường nữa. Tôi từng uống thuốc tây nhưng chỉ đỡ trong ngày rồi lại tái phát. Sau khi điều trị bằng Đông y, chỉ sau 2 tháng, tôi thấy đỡ hẳn, đứng ngồi bình thường, đầu nhẹ, cơ thể khỏe khoắn hơn nhiều. Đến nay đã 2 năm, sức khỏe tôi vẫn duy trì ổn định. Tôi thực sự biết ơn vì được sống lại cuộc đời khỏe mạnh.”

Thông tin bệnh nhân: Cô Lỗ Thúy Tần, 72 tuổi, trú tại Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc.

Lý do khám: Đau nhức kéo dài vùng cột sống và khớp gối, kèm theo nhiều triệu chứng toàn thân.

Triệu chứng cụ thể:

• Thoát vị 2 đốt đĩa đệm, xẹp 1 đĩa đệm.
• Đau hai khớp gối, gối phải sưng, có tràn dịch khớp.
• Đau vai dữ dội như bị “cắn”.
• Hông nặng, đi lại khó khăn, cảm giác díu chân.
• Viêm đau dạ dày mạn tính.
• Ban đêm mồ hôi vã ra nhiều, giấc ngủ kém.
• Đi tiểu nhiều: ban ngày 15 lần, ban đêm 3–5 lần.
• Buổi sáng ngủ dậy mặt phù nề, có dấu hiệu giữ nước.

Tiền sử: Bệnh kéo dài nhiều năm, đã điều trị nhiều nơi bằng thuốc tây và các biện pháp khác nhưng không dứt điểm, bệnh ngày càng tăng nặng.

Theo Đông y:

• Chứng Yêu tất thống (đau lưng, đau khớp gối) do thận hư, khí huyết bất túc, phong hàn thấp ứ đọng lâu ngày.
• Bàng quang khí hóa bất lợi → tiểu tiện nhiều lần.
• Tỳ vị hư hàn → sinh viêm đau dạ dày.
• Âm dương mất điều hòa → mồ hôi tự vã, ngủ kém.

Theo biện chứng:

• Hư chứng chủ đạo: Thận hư, khí huyết hư, tỳ hư.
• Thực chứng kết hợp: Phong thấp trệ kinh lạc, đàm thấp ứ tụ.

Thuốc thang Đông y:

• Bổ thận, kiện tỳ, ích khí, dưỡng huyết.
• Khu phong, trừ thấp, hoạt huyết, mạnh gân cốt.

Châm cứu – bấm huyệt:

• Huyệt chính: Thận du, Đại trường du, Ủy trung, Túc tam lý, Tam âm giao, Huyết hải.
• Kết hợp vùng vai gáy và hông để giải phóng bế tắc kinh lạc.

Cứu ngải – ôn châm:

• Vùng Thận du, Mệnh môn, Quan nguyên để ôn dương, giảm tiểu nhiều, cầm mồ hôi.

Xoa bóp dưỡng sinh:

• Tác động cột sống, khớp gối, vùng vai hông.

Hướng dẫn tại nhà:

• Tập vận động nhẹ, dưỡng sinh hằng ngày.
• Giữ ấm cơ thể, hạn chế lạnh – ẩm.
• Ăn uống thanh đạm, tránh kích thích dạ dày.

Trong quá trình điều trị:

• Trời nắng nóng hay mệt nhưng về đêm ít toát mồ hôi, giảm tình trạng nóng bốc.
• Đi tiểu đêm giảm dần, giấc ngủ sâu hơn.
• Đau lưng giảm, hai vai chỉ còn mỏi nhẹ.
• Đau gối giảm nhiều, đi lại không vấp, không còn díu chân, bước đi nhẹ nhõm.

Sau 3 tháng điều trị:

• Bệnh nhân giảm hẳn các triệu chứng đau lưng, đau gối, tràn dịch khớp.
• Vai, hông, cột sống vận động dễ dàng, dạ dày ổn định.
• Đi tiểu ổn định, không còn đêm nhiều lần.
• Giấc ngủ sâu, mồ hôi đêm gần như hết.

Kết quả lâu dài:

• Đến nay đã gần 3 năm, bệnh nhân sinh hoạt và đi lại bình thường.

Cảm nhận của bệnh nhân

“Tôi từng khổ sở nhiều năm vì thoát vị, xẹp đĩa đệm, gối sưng tràn dịch, đau vai như bị cắn, đêm mồ hôi ướt áo, ngày đêm đi tiểu liên tục. Sau 3 tháng điều trị tại Sinh Đông Y, tôi thấy đỡ hẳn. Đến nay đã gần 3 năm, tôi đi lại nhẹ nhàng, giấc ngủ yên, cơ thể khỏe khoắn hơn nhiều. Tôi thực sự biết ơn Đông y đã cứu mình thoát khỏi cảnh đau đớn triền miên.”