Biến chứng khớp của bệnh vảy nến – viêm đau, biến dạng khớp

• Kiểm soát stress, tránh làm việc quá sức
• Tránh tiếp xúc hóa chất, giữ ấm cơ thể, tránh lạnh – ẩm – gió độc
• Dưỡng da đúng cách, tránh gãi cào mạnh khi bong vảy
• Hạn chế bia rượu, đồ chiên rán, chất kích thích

Khi nào cần đến bệnh viện ngay

• Một khớp sưng nóng đỏ dữ dội kèm sốt, rét run – phải loại trừ viêm khớp nhiễm khuẩn: chọc hút dịch khớp và dùng kháng sinh trong 24 giờ đầu. Người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch càng dễ nhiễm khuẩn và có thể không sốt cao dù nhiễm khuẩn nặng.
• Đỏ da toàn thân, bóc vẩy lan rộng kèm sốt, rét run, mệt lị (vảy nến đỏ da toàn thân) hoặc nổi mụn mủ lan nhanh (vảy nến thể mủ) – là thể nặng, có thể mất nước, rối loạn điện giải và nhiễm khuẩn huyết, phải nhập viện.
• ⚠️ Ngừng đột ngột corticoid đường uống là nguyên nhân kinh điển gây vảy nến thể mủ và đỏ da toàn thân. Người bệnh vảy nến không dùng corticoid uống để “đỡ nhanh”, và không tự ý bỏ khi đang dùng.
• Đau nhức mắt, đỏ mắt, sợ ánh sáng, nhìn mờ – viêm màng bồ đào, phải khám mắt trong 24–48 giờ.
• Ngón tay hoặc ngón chân sưng to cả ngón như khúc dồi, móng rỗ kim hoặc tách móng, đau gót chân – gân gót – dấu hiệu đặc trưng của viêm khớp vảy nến: cần khám chuyên khoa cơ xương khớp sớm, vì tổn thương phá huỷ khớp xảy ra ngay trong những năm đầu và không hồi phục được.
• Đau lưng viêm ở người trẻ (đau về đêm, cứng lưng sáng trên 30 phút, vận động thì đỡ) – nghi viêm cột sống thể trục, cần chụp phim và điều trị khác.
• Đau ngực, khó thở, yếu một bên người, nói khó – vảy nến và viêm khớp vảy nến làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ; cần kiểm tra huyết áp, mỡ máu, đường huyết định kỳ.
• Sốt, ho kéo dài, sụt cân, mồ hôi đêm ở người đang dùng thuốc sinh học hoặc ức chế miễn dịch – phải loại trừ lao tái hoạt.

Lưu ý an toàn – những điều không được làm

• 🔴 Hiện tượng Koebner: da vảy nến nổi thêm tổn thương mới đúng chỗ bị kích thích. Vì vậy không châm cứu, không giác hơi, không cạo gió, không chích lể, không chuồi kích thích mạnh lên vùng da đang có vảy nến; cũng không gãi cào, không cạy vảy, không chà xát mạnh khi tắm.
• Không tự ý ngừng thuốc nền: methotrexat, sulfasalazin, leflunomid, thuốc sinh học, thuốc bôi theo đơn. Ngừng giữa chừng làm bệnh bùng phát nặng hơn và khớp hỏng nhanh hơn. Người dùng methotrexat không được uống rượu, phải xem lại men gan định kỳ và tránh thai trong và sau khi dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ (thuốc gây dị tật thai).
• ⚠️ Thuốc đông y trôi nổi “trị vảy nến”, “trị xương khớp” rất hay bị trộn lén corticoid: da sạch và hết đau rất nhanh nên người bệnh dễ tin, nhưng khi ngừng thì bệnh bùng phát dữ dội hơn, có thể thành thể mủ hoặc đỏ da toàn thân; dùng lâu còn gây loét dạ dày, loãng xương, tăng huyết áp, tăng đường huyết, suy tuyến thượng thận. Chỉ dùng thuốc có nguồn gốc rõ ràng, do thầy thuốc kê đơn.
• Không cứu ngải, không chườm nóng, không xoa bóp lên khớp đang sưng nóng đỏ và vùng da đang viêm. Cứu ngải chỉ dùng cho thể hư hàn, không dùng cho thể huyết nhiệt – phong nhiệt (da đỏ tươi, ngứa nhiều, lưỡi đỏ, mạch sác).
• Không tắm lá đậm đặc, không xông nóng, không ngâm nước quá nóng khi da đang trợt, chảy dịch hoặc có mụn mủ; bản thân thảo dược cũng có thể là dị nguyên. Ưu tiên dưỡng ẩm dày sau tắm – đây là việc đơn giản nhưng hiệu quả nhất với vảy nến.
• Bỏ thuốc lá và rượu bia, giảm cân nếu thừa cân: cả hai làm bệnh nặng hơn và làm thuốc kém tác dụng. Nhiều người vảy nến có trầm cảm – lo âu kèm theo; nếu buồn chán kéo dài, mất hứng thú, có ý nghĩ không muốn sống, hãy gọi 115 hoặc đến khoa Tâm thần / cơ sở y tế gần nhất và nói cho người thân biết.

Thông tin trên mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của thầy thuốc hoặc bác sĩ trực tiếp khám. Mức độ và thời gian cải thiện khác nhau ở mỗi người, không có cam kết chung.