Mất ngủ do suy nhược – Khi cơ thể yếu, thần cũng không yên

Nguyên tắc: Bổ khí – dưỡng huyết – kiện tỳ – an thần – ổn định tâm trí

1. Bài thuốc cổ truyền dưỡng tâm kiện tỳ – bổ huyết an thần

– Bài cổ phương chọn theo thể bệnh: tâm tỳ lưỡng hư (thể hay gặp nhất ở nhóm này) dùng Quy tỳ thang; trung khí hạ hãm, mệt mỏi đuối sức dùng Bổ trung ích khí thang; khí huyết đều hư dùng Bát trân thang, Thập toàn đại bổ thang; khí âm lưỡng hư, ra mồ hôi hụt hơi dùng Sinh mạch tán; hư phiền bất miên dùng Toan táo nhân thang; tạng táo dùng Cam mạch đại táo thang. – Các vị thường gia giảm: hoàng kỳ, đảng sâm, bạch truật, đương quy, toan táo nhân, phục thần, viễn chí, long nhãn
– Tác dụng: bổ khí huyết, kiện tỳ, dưỡng tâm an thần, hỗ trợ cải thiện giấc ngủ và cảm giác mệt mỏi

2. Bấm huyệt bổ khí huyết – dưỡng tâm – an thần

– Huyệt: Túc tam lý, Tam âm giao, Quan nguyên, Nội quan, An miên, Tâm du
– Hỗ trợ điều hòa khí huyết, làm dịu thần kinh, dễ vào giấc hơn. Phụ nữ có thai hoặc nghi có thai không châm Tam âm giao, Hợp cốc, Quan nguyên, Khí hải

3. Xoa bóp dưỡng sinh – cứu ngải phục hồi toàn thân

– Tập trung vùng bụng, ngực, lưng trên để kích thích khí huyết lưu thông
– Cứu ngải vùng tỳ – thận hỗ trợ chức năng tạng phủ ở người thể khí hư, hư hàn (sợ lạnh, tay chân lạnh, mạch hư trầm). Không cứu ngải khi đang sốt, hoặc ở thể âm hư hoả vượng (nóng trong, lòng bàn tay chân nóng, lưỡi đỏ ít rêu). Cứu tại Thần khuyết (rốn) phải cách gừng hoặc cách muối, không cứu trực tiếp

4. Bổ sung dinh dưỡng: thảo dược, thực phẩm sinh huyết, dễ tiêu

– Cháo yến mạch, hạt sen, đậu đỏ, cá hồi, nước sắc hoài sơn, long nhãn

5. Tập thở khí công nhẹ – thiền an thần mỗi tối

– Hít sâu thở chậm, thư giãn tâm trí, giảm stress, cải thiện giấc ngủ

Lưu ý an toàn: không tự ý ngừng đột ngột thuốc ngủ nhóm benzodiazepin hay thuốc chống trầm cảm để chuyển sang thuốc thang – có thể gây mất ngủ dội ngược, lo âu, run và co giật; việc giảm liều phải do bác sĩ tiến hành từ từ. Thảo dược an thần dùng cùng thuốc ngủ Tây y gây cộng hưởng – ngủ gà, choáng váng, dễ té ngã. Cam thảo (có trong Quy tỳ thang, Bổ trung ích khí thang, Cam mạch đại táo thang) không dùng liều cao dài ngày – giữ nước, tăng huyết áp, hạ kali máu. Nhân sâm, Đảng sâm, Hoàng kỳ là thuốc bổ khí nhưng không dùng khi đang sốt, đang nhiễm khuẩn cấp hoặc thể thực nhiệt – bổ sớm sẽ giữ tà lại trong cơ thể; nhân sâm còn có thể gây mất ngủ, hồi hộp, tăng huyết áp nếu dùng liều cao hoặc uống vào buổi tối. Chu sa, Thần sa chứa thuỷ ngân – không dùng kéo dài. Phụ nữ có thai và cho con bú phải báo trước khi dùng bất kỳ bài thuốc nào.