Tỳ Vị hư yếu – Gốc rễ khiến cơ thể suy nhược kéo dài

➤ Dùng thuốc thảo dược

• Kê các bài thuốc bổ khí kiện Tỳ, dưỡng huyết, điều hòa tỳ vị

• Thảo dược như Đẳng sâm, Bạch truật, Hoàng kỳ, Cam thảo, Phục linh, Ý dĩ…

➤ Khai mở huyệt đạo – khai thông kinh lạc

• Tác động vào các huyệt Trung quản, Túc tam lý, Tỳ du, Vị du

• Kích hoạt hệ tiêu hóa – thúc đẩy chuyển hóa khí huyết

➤ Bấm huyệt – xoa bóp

• Vùng bụng, lưng giữa, bàn chân để điều chỉnh Tỳ Vị

• Tăng cường tiêu hóa, điều hòa nội tạng, thư giãn tinh thần

➤ Cứu ngải vùng bụng và thắt lưng

• Tác dụng làm ấm Tỳ Vị, giải hàn, giảm đau bụng do lạnh và giảm đầy trướng

➤ Hướng dẫn dinh dưỡng và nghỉ ngơi

• Tăng cường thực phẩm ấm – dễ tiêu – giàu đạm dễ hấp thu

• Hướng dẫn chế độ sinh hoạt khoa học, nghỉ ngơi hợp lý

Cổ phương thường dùng theo thể bệnh

Tỳ vị hư yếu thuộc phạm vi chứng Hư lao – Nội thương tỳ vị. 🔵 Nguyên tắc quan trọng nhất: tỳ vị còn yếu thì KIỆN TỲ – TIÊU TÍCH – HÀNH KHÍ TRƯỚC, BỔ SAU – Thục địa, A giao, Đương quy rất nê trệ, bổ sớm gây đầy bụng và càng chán ăn.

• Tỳ vị khí hư (ăn kém, ăn vào đầy bụng, đại tiện nát, mệt, tiếng nói nhỏ, lưỡi nhợt bệu có vết hằn răng, mạch nhu hoãn) – Tứ quân tử thang, Dị công tán, Sâm linh bạch truật tán, Hương sa lục quân tử thang (đầy chướng nhiều).
• Trung khí hạ hãm (mệt lừ, sa dạ dày – sa tử cung – sa trực tràng, sụt cân, tiếng nói yếu) – Bổ trung ích khí thang.
• Tỳ vị hư hàn (đau bụng âm ỉ thích xoa thích ấm, đi ngoài sống phân, sợ lạnh, chân tay lạnh) – Lý trung hoàn, Hoàng kỳ kiến trung thang; kèm thận dương hư (đi ngoài sớm, lưng gối mỏi) dùng Tứ thần hoàn, Chân vũ thang.
• Vị âm hư (miệng khô, mau đói mà không muốn ăn, táo bón, lưỡi đỏ ít rêu) – Ích vị thang, Sa sâm mạch môn thang, Dưỡng vị tăng dịch thang. 🔴 Thể này không ôn bổ, không cứu ngải.
• Can uất tỳ hư (ăn uống thất thường theo tâm trạng, tức sườn, hay thở dài) – Tiêu dao tán, Thống tả yếu phương.
• Thực tích – đàm thấp (bụng chướng, ợ hơi mùi chua, rêu dày nhớt) – Bảo hoà hoàn, Bình vị tán. Phải tiêu tích trước, bổ sau.

🔴 Điều bắt buộc phải nói rõ: ăn kém – gầy sút là TRIỆU CHỨNG, không phải chẩn đoán. Trước khi bồi bổ phải loại trừ: cường giáp hoặc suy giáp (TSH – FT4), đái tháo đường, lao, kém hấp thu – bệnh celiac, ký sinh trùng, bệnh gan – thận mạn, bệnh lý ác tính đường tiêu hóa. Sụt trên 5% trọng lượng trong 6–12 tháng không chủ ý là ngưỡng phải đi khám; người trên 40 tuổi sụt cân kèm thiếu máu phải nội soi tiêu hóa. 🔵 Hội chứng nuôi ăn lại: người suy kiệt lâu ngày được nạp năng lượng nhiều lên đột ngột sẽ tụt phospho – kali – magiê gây loạn nhịp tim, phù, co giật, tử vong trong vài ngày đầu – phải tăng khẩu phần từ từ, bổ sung vitamin B1 và theo dõi điện giải.

⚠️ An toàn về vị thuốc: bổ sớm lưu tà – Nhân sâm, Đảng sâm, Hoàng kỳ không dùng khi đang sốt, nhiễm khuẩn cấp hoặc thể thực nhiệt; nhân sâm liều cao hoặc uống tối gây mất ngủ, hồi hộp, tăng huyết áp. Cam thảo liều cao dài ngày gây giữ nước, tăng huyết áp, hạ kali. Bán hạ phải là Bán hạ chế; Phụ tử phải là Phụ tử chế, sắc trước. Ý dĩ không dùng cho phụ nữ có thai; mật ong không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi; Hà thủ ô đỏ chế biến không đúng gây độc gan. Phụ nữ chậm kinh phải thử thai trước khi điều trị.