Mất ngủ do rối loạn lo âu – trầm cảm: khi tâm trí không chịu nghỉ

Tại Sinh Đông Y, chúng tôi điều trị mất ngủ do lo âu theo nguyên lý bình can – giáng hỏa – an thần – dưỡng tâm, kết hợp 5 phương pháp chủ lực:

1. Dùng thuốc thảo dược theo thể bệnh

– Bài cổ phương chọn theo thể bệnh: can uất hóa hoả dùng Đan chi tiêu dao tán, Sài hồ sơ can tán; tâm huyết hư, hư phiền bất miên dùng Toan táo nhân thang, Thiên vương bổ tâm đan; tâm tỳ lưỡng hư dùng Quy tỳ thang; tâm thận bất giao, tâm hoả vượng dùng Hoàng liên a giao thang, Giao thái hoàn; tạng táo (hay buồn vô cớ, dễ khóc, hay gặp ở nữ) dùng Cam mạch đại táo thang. – Các vị thường gia giảm: viễn chí, toan táo nhân, phục thần, uất kim, đan sâm, liên nhục, hợp hoan bì, dạ giao đằng. Hoàng liên đại khổ đại hàn, chỉ dùng khi thật có hoả và không dùng kéo dài vì tổn thương tỳ vị
– Công dụng: dưỡng huyết an thần – giải uất – bổ tâm can, hỗ trợ giảm cảm giác hồi hộp và lo lắng. Kết quả trên mỗi người mỗi khác

2. Khai mở huyệt đạo – Châm cứu chuyên sâu

– Huyệt: Thần môn, Tam âm giao, Ấn đường, Nội quan, An miên, Túc tam lý
– Tác dụng: hỗ trợ thư giãn thần kinh, trấn tĩnh tâm thần, dễ vào giấc hơn. Với phụ nữ có thai hoặc nghi có thai, không châm Tam âm giao, Hợp cốc, Khí hải, Quan nguyên – thay bằng Thần môn, Ấn đường, Nội quan, An miên

3. Cứu ngải – hơ ấm vùng huyệt tâm – can – thận

– Chỉ áp dụng cho thể hư hàn (người lạnh, sợ lạnh, mệt mỏi, mạch trầm trì). Không cứu ngải cho thể tâm hoả vượng hoặc âm hư hoả vượng (bứt rứt, nóng trong, miệng khô đắng, lưỡi đỏ ít rêu, mạch tế sác) vì sẽ làm nặng thêm mất ngủ

4. Bấm huyệt – xoa bóp thư giãn vùng cổ gáy – đầu – tim

– Giải phóng căng thẳng thần kinh, làm dịu các điểm co cứng do stress, giúp dễ vào giấc

5. Liệu trình thiền – dưỡng sinh – hít thở phục hồi giấc ngủ

– Kết hợp các bài tập khí công nhẹ nhàng buổi chiều – tối
– Hướng dẫn bệnh nhân ngủ đúng giờ, bỏ điện thoại, thiết lập “đồng hồ sinh học” mới

Lưu ý an toàn về thuốc — rất quan trọng:

• Không tự ý ngừng, giảm liều hay bỏ cách thuốc chống trầm cảm, thuốc an thần, thuốc ngủ mà bác sĩ chuyên khoa đã kê, kể cả khi đã thấy dễ ngủ hơn nhờ Đông y. Ngừng đột ngột nhóm thuốc này có thể gây hội chứng cai (bồn chồn, mất ngủ nặng hơn, run, buồn nôn), thậm chí co giật, và làm tăng nguy cơ tái phát. Việc giảm liều phải do bác sĩ kê đơn tiến hành từ từ.
• Báo cho thầy thuốc biết toàn bộ thuốc đang dùng. Thảo dược an thần (toan táo nhân, lạc tiên, bình vôi, vông nem, viễn chí) dùng cùng thuốc ngủ hoặc thuốc an thần Tây y có thể cộng hưởng gây ngủ gà, choáng váng, dễ té ngã – nhất là ở người cao tuổi.
• Đan sâm có thể làm tăng tác dụng của thuốc chống đông (warfarin, aspirin) → dễ chảy máu. Cam thảo không dùng liều cao dài ngày (giữ nước, tăng huyết áp, hạ kali máu).
• Chu sa, Thần sa là các vị an thần trấn kinh cổ điển nhưng chứa thuỷ ngân – không dùng kéo dài, không dùng cho trẻ em, phụ nữ có thai và cho con bú, người bệnh gan thận.
• Không uống rượu bia trong thời gian dùng thuốc an thần dù là thuốc thang hay thuốc Tây.
• Phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú phải báo trước khi dùng bất kỳ bài thuốc nào.