Bế sản dịch – dấu hiệu báo động hậu sản cần xử lý kịp thời
Sau khi sinh, cơ thể người mẹ cần đẩy hết sản dịch (máu, mô, dịch còn sót lại trong tử cung). Nếu quá trình này bị đình trệ, sản dịch không thoát ra hết, sẽ gây hiện tượng bế sản dịch, đi kèm đau bụng hậu sản, có thể dẫn tới nhiễm trùng, viêm tử cung, ảnh hưởng khả năng hồi phục và sức khỏe sinh sản về sau.
Trong Đông y, đây là tình trạng huyết ứ – khí trệ, làm tắc nghẽn kinh lạc, đau bụng kéo dài, sản dịch ra ít hoặc không ra. Việc điều trị cần thông khí huyết – phá ứ – hành huyết – ôn kinh, giúp tử cung co hồi tự nhiên và đẩy hết dịch ứ ra ngoài.
Bế sản dịch – không chỉ là triệu chứng nhẹ mà là cảnh báo từ bên trong
Bình thường, sản dịch sau sinh kéo dài khoảng 2–4 tuần, màu từ đỏ → nâu → trắng → hết. Nhưng nếu sản dịch ra ít, sậm màu, có mùi hôi, kèm đau bụng từng cơn hoặc âm ỉ kéo dài, đó là biểu hiện khí huyết không thông – huyết ứ nội kết.
Đông y gọi đây là chứng “sản hậu ác lộ bế tắc”, tức là hậu sản mà đường máu bị bít lại. Nếu không xử lý sớm, sẽ ảnh hưởng cả tinh thần, khả năng cho con bú, nội tiết và sinh lý về sau.
Vì sao bị bế sản dịch – đau bụng hậu sản?
Theo Đông y, nguyên nhân chủ yếu là do hư – ứ – hàn phối hợp:
6 nguyên nhân chính:
-
1. Huyết ứ nội kết sau sinh
→ Huyết ra không thông, ứ trệ trong tử cung, sinh đau và căng tức.
-
2. Tỳ khí hư yếu – không sinh lực đẩy dịch
→ Tỳ chủ vận hóa, nếu hư thì sản dịch không bài xuất được.
-
3. Hàn xâm nhập sau sinh
→ Tắm nước lạnh, nằm gió khiến hàn tà nhập tử cung, khí huyết bế tắc.
-
4. Thận hư – tử cung co hồi kém
→ Thận chủ sinh dục, nếu suy yếu sẽ khiến tử cung lỏng lẻo, không đẩy được dịch ứ.
-
5. Tâm can uất kết – khí trệ huyết ứ
→ Lo nghĩ quá mức, tâm trạng ức chế làm trì trệ huyết hành.
-
6. Nội thương – sinh mổ hoặc đẻ khó
→ Gây tổn thương đường sinh dục, dễ bế sản dịch và viêm nhiễm.
Những ai dễ bị bế sản dịch – đau bụng hậu sản?
-
Phụ nữ sinh mổ, đẻ khó, sinh lần đầu
-
Sản phụ mất máu nhiều, thể trạng yếu
-
Người sinh xong tắm lạnh, vệ sinh kém
-
Cơ địa hàn, khí huyết kém lưu thông
-
Phụ nữ có tiền sử bế sản dịch hoặc viêm nội mạc tử cung
-
Người ăn uống thiếu dinh dưỡng, vận động quá sớm sau sinh
Triệu chứng điển hình của bế sản dịch – đau bụng hậu sản
-
Sản dịch ra ít, có màu nâu đen, loãng hoặc sánh đặc
-
Đau bụng dưới âm ỉ hoặc đau co bóp từng cơn
-
Bụng dưới sờ thấy cứng nhẹ, tử cung co hồi kém
-
Cơ thể mệt mỏi, sắc mặt kém, dễ cáu gắt hoặc lo âu
-
Có thể kèm theo sốt nhẹ, ớn lạnh, mạch trầm hoặc tế
-
Ngực căng, sữa kém, tâm trạng bức bối
Chẩn đoán theo Đông y: nhìn, hỏi, bắt mạch – định căn gốc bệnh
Chẩn đoán bệnh dựa trên biểu hiện khí huyết – huyệt vị – mạch tượng – sắc da.
-
Chẩn đoán lâm sàng (Đông y):
-
Vọng chẩn: sắc mặt tái nhợt hoặc tối sạm, môi nhạt, mắt trũng
-
Vấn chẩn: hỏi về sản dịch ra ít, đau bụng từng cơn, thể trạng yếu
-
Văn chẩn: nghe giọng nói yếu, thở ngắn, tiếng than mệt
-
Thiết chẩn: bắt mạch trầm tế, huyền, hoặc trì; sờ tử cung mềm, đau
-
-
Chẩn đoán cận lâm sàng
-
Siêu âm tử cung kiểm tra dịch ứ
-
Công thức máu nếu nghi viêm nhiễm
-
Xét nghiệm CRP, WBC (nếu có sốt)
-
Đả thông khí huyết – ấm kinh lạc – đẩy hết sản dịch ứ ra ngoài
Điều trị tại Sinh Đông Y theo nguyên tắc:
“Ôn kinh – Hoạt huyết – Lý khí – Hành ứ – Bổ hư”.
1. Dùng thuốc thảo dược đặc hiệu:
-
Sinh hóa thang gia giảm (cam thảo, xuyên khung, đào nhân, bào khương…)
-
Ôn kinh thang nếu có hư hàn
-
Bổ khí hoạt huyết: Đương quy, Thục địa, Hoàng kỳ, Hương phụ
→ Giúp co tử cung – đẩy sản dịch – giảm đau
2. Bấm huyệt trị liệu:
-
Huyệt Quan nguyên, Túc tam lý, Khí hải, Huyết hải
→ Tăng co hồi tử cung, thông khí huyết, giảm đau
3. Cứu ngải – thông huyệt ấm tử cung:
-
Cứu tại các huyệt chính vùng bụng, vùng lưng
→ Tán hàn, ôn kinh, tăng tuần hoàn tử cung
4. Kết hợp xoa bóp, chườm ấm – liệu trình hỗ trợ
→ Giúp giãn cơ tử cung, cải thiện lưu thông máu
Phòng bệnh từ giai đoạn ở cữ – Dưỡng huyết và giữ ấm là mấu chốt
-
Không tắm lạnh, không nằm dưới quạt mạnh hoặc gió lùa
-
Uống nước ấm, ăn các món lợi huyết – bổ khí – dễ tiêu
-
Dùng chườm ấm vùng bụng dưới ngay sau sinh 2–3 ngày
-
Tránh vận động nặng, quan hệ sớm hoặc lo nghĩ quá mức
-
Tái khám định kỳ tại cơ sở Đông y nếu có triệu chứng kéo dài
-
Sử dụng bài thuốc Đông y điều dưỡng từ tuần đầu sau sinh để hỗ trợ hồi phục
Bạn đang cần
điều trị bệnh
hiệu quả?
Liên hệ ngay với Minh Đạo Đường để được thăm khám
trực tiếp bởi thầy Sinh Đông Y.
