Vi khuẩn HP – “Kẻ tàng hình” gây viêm loét dạ dày âm thầm

Phép trị chính:

• Thanh vị – tiêu viêm – kiện tỳ – hòa vị

• Giải độc – trừ thấp nhiệt – an thần

• Bổ khí huyết – dưỡng vị âm – làm lành niêm mạc

Các phương pháp điều trị tại Sinh Đông Y:

• Dùng thuốc thảo dược: Bài thuốc thảo dược giúp thanh nhiệt, kiện tỳ, làm dịu và hỗ trợ làm lành niêm mạc, phối hợp cùng phác đồ tiệt trừ HP khi có chỉ định.

• Xoa bóp – bấm huyệt vùng bụng: Kích thích tiêu hóa, giảm đầy trướng, hỗ trợ nhu động và giảm cảm giác nặng bụng.

• Khai mở huyệt đạo: Tập trung vùng trung tiêu – vị du, túc tam lý, nội quan – giúp khí huyết lưu thông.

• Khai thông kinh lạc Can – Tỳ – Vị: Điều hòa chức năng tiêu hóa, giảm đau và tăng hấp thu dinh dưỡng.

• Cứu ngải: Làm ấm tỳ vị, đẩy lùi hàn thấp, tăng khả năng đề kháng đường tiêu hóa.

Cổ phương thường dùng theo thể bệnh

Bệnh dạ dày do vi khuẩn HP thuộc phạm vi chứng Vị quản thống – Táo tạp – Phụ trương. Phải kê theo thể:

• Can khí phạm vị (đau tăng khi căng thẳng, tức sườn, ợ hơi, mạch huyền) – Sài hồ sơ can tán, Tiêu dao tán.
• Can vị uất nhiệt (ợ chua nóng rát, miệng đắng hôi, lưỡi đỏ rêu vàng, mạch huyền sác) – Hóa can tiễn, Tả tâm thang, Tả kim hoàn.
• Tỳ vị hư hàn (đau âm ỉ, đói đau ăn đỡ, thích xoa – thích ấm, sợ lạnh, lưỡi nhợt bệu) – Hoàng kỳ kiến trung thang, Lý trung hoàn, Hương sa lục quân tử thang.
• Vị âm hư (miệng khô, đói mà không muốn ăn, táo bón, lưỡi đỏ ít rêu) – Ích vị thang, Nhất quán tiễn, Sa sâm mạch môn thang.
• Ứ huyết ở vị lạc (đau cố định như kim châm, nôn máu hoặc phân đen đã được điều trị ổn, lưỡi tím) – Thất tiếu tán, Đan sâm ẩm. 🔴 Đang chảy máu thì phải nội soi cấp cứu, không dùng nhóm hoạt huyết.
• Đàm thấp – thực tích (đầy chướng, ợ hơi mùi chua, rêu dày nhớt) – Bảo hoà hoàn, Bình vị tán.

🔴 Điều quan trọng nhất về HP: diệt HP phải dùng phác đồ kháng sinh phối hợp do bác sĩ kê, uống đủ đợt và đúng giờ – thuốc thang không diệt được HP. Bỏ phác đồ giữa chừng khi thấy đỡ là nguyên nhân hàng đầu gây HP kháng thuốc, lần sau diệt rất khó. Vai trò của Đông y ở đây là giảm triệu chứng, hỗ trợ niêm mạc hồi phục và giảm tác dụng phụ của kháng sinh, phối hợp chứ không thay thế. Sau đợt điều trị phải kiểm tra lại bằng test hơi thở hoặc xét nghiệm phân (không dùng xét nghiệm máu để đánh giá đã khỏi hay chưa), và ngừng thuốc dạ dày ít nhất 2 tuần, ngừng kháng sinh 4 tuần trước khi test – nếu không sẽ âm tính giả.

⚠️ An toàn về thuốc: Cam thảo có trong hầu hết bài chữa dạ dày – liều cao dài ngày gây giữ nước, tăng huyết áp, hạ kali, bất lợi ở người tăng huyết áp và suy tim. Bán hạ phải là Bán hạ chế. Hoàng liên đại khổ đại hàn, chỉ dùng khi thật có hoả, không dùng kéo dài ở người tỳ vị hư hàn. Nghệ liều cao làm tăng nguy cơ chảy máu ở người dùng thuốc chống đông và thận trọng ở người sỏi mật; mật ong không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi. Phụ nữ chậm kinh phải thử thai trước khi điều trị. Cứu ngải chỉ dùng cho thể tỳ vị hư hàn, không dùng cho thể can vị uất nhiệt – vị âm hư; cứu Thần khuyết phải cách gừng hoặc cách muối.