Sai khớp – Tổn thương cấp tính dễ tái phát nếu không xử lý đúng cách

• Nắn chỉnh khớp về đúng vị trí sau khi đã chụp X-quang loại trừ gãy xương kèm theo, rồi cố định bằng băng thun hoặc đai chuyên dụng
• Bài thuốc hoạt huyết – bổ can thận – mạnh gân xương
• Châm cứu: thông kinh lạc, giảm đau, giảm sưng
• Cứu ngải vùng lân cận giúp hồi phục – chỉ dùng từ sau 72 giờ; giai đoạn đầu còn sưng nề nên chườm mát, không chườm nóng
• Xoa bóp, vận động nhẹ nhàng sau 5–7 ngày để tránh dính khớp

Cổ phương thường dùng theo giai đoạn

Trật khớp – sai khớp thuộc phạm vi Thốt cốt – Cân thương. 🔴 Việc đầu tiên luôn là chụp X-quang TRƯỚC KHI NẮN – để không bỏ sót gãy xương kèm theo và không làm tổn thương thần kinh – mạch máu khi nắn. Trật khớp háng phải nắn trong 6 giờ để tránh hoại tử chỏm xương đùi. Không để người không có chuyên môn kéo nắn.

• Giai đoạn đầu sau nắn (48–72 giờ) – huyết ứ sưng đau: Phục nguyên hoạt huyết thang, Đào hồng tứ vật thang. Nghỉ – cố định – chườm MÁT – kê cao; không xoa dầu nóng, không rượu thuốc, không cứu ngải, không xoa bóp mạnh.
• Giai đoạn giữa – thư cân hoạt lạc, chống dính khớp: Thư cân thang, Quyên tí thang, Hoà dinh chỉ thống thang; bắt đầu vận động nhẹ tăng dần theo hướng dẫn.
• Giai đoạn cuối – bổ can thận, cường cân cốt: Độc hoạt tang ký sinh thang, Bát trân thang, Hữu quy hoàn / Kim quỹ thận khí hoàn; cứng khớp – co cơ phối Thược dược cam thảo thang.

🔵 Kỳ vọng đúng: sau nắn, việc quan trọng nhất là cố định đủ thời gian rồi tập phục hồi đúng lộ trình – cố định quá ngắn gây trật khớp tái diễn, cố định quá lâu gây cứng khớp và teo cơ. Thời điểm và mức độ tập phải theo hướng dẫn của bác sĩ chấn thương chỉnh hình.

⚠️ An toàn về vị thuốc: Phụ tử phải là Phụ tử chế, Mã tiền tử phải là Mã tiền chế – đều là vị có độc, liều nhỏ theo kê đơn. Nhóm hoạt huyết dùng cùng thuốc chống đông gây chảy máu và tụ máu; Ngưu tất, Đào nhân, Hồng hoa chống chỉ định khi có thai, phụ nữ chậm kinh phải thử thai trước khi dùng thuốc. Rượu thuốc xoa bóp không được uống.