Viêm khớp phản ứng – Khi khớp đau sau nhiễm trùng đường ruột, tiết niệu, hô hấp

– Ăn chín uống sôi, vệ sinh thực phẩm kỹ càng
– Quan hệ tình dục an toàn
– Điều trị đủ liệu trình các bệnh viêm nhiễm hô hấp, tiêu hóa, tiết niệu theo chỉ định
– Tránh dùng thuốc kháng sinh bừa bãi
– Bồi bổ cơ thể, tăng miễn dịch với các thảo dược Đông y
– Giữ ấm cơ thể, tránh ẩm thấp, hạn chế rượu bia, đồ cay nóng

Khi nào cần đến bệnh viện ngay

• 🔴 Một khớp sưng nóng đỏ, đau dữ dội, kèm sốt cao rét run – phải loại trừ viêm khớp nhiễm khuẩn trước, vì bệnh này phá huỷ khớp rất nhanh: cần chọc hút dịch khớp và dùng kháng sinh trong 24 giờ đầu. Viêm khớp phản ứng và viêm khớp nhiễm khuẩn rất dễ nhầm nhau – không được tự điều trị tại nhà khi khớp sưng nóng đỏ kèm sốt. Cũng phải phân biệt với gout cấp (đo acid uric, soì tinh thể trong dịch khớp).
• Đau nhức mắt, đỏ mắt, sợ ánh sáng, nhìn mờ – viêm màng bồ đào trước, biến chứng rất hay gặp của nhóm bệnh này. Phải khám chuyên khoa mắt trong 24–48 giờ; để muộn có thể giảm thị lực vĩnh viễn. Đỏ mắt ở người viêm khớp phản ứng không được coi là đau mắt đỏ thông thường.
• Tiêu chảy phân nhầy máu, sốt cao, mất nước, hoặc tiểu buốt, tiểu mủ, ra dịch niệu đạo – khí hư bất thường – đây là ổ nhiễm khuẩn khởi phát. Nhiễm Chlamydia đường sinh dục phải được điều trị kháng sinh đúng phác đồ, điều trị cả bạn tình – không thể thay bằng thuốc thang. Câu “không dùng kháng sinh bừa bãi” ở trên có nghĩa là không tự mua kháng sinh uống, chứ không phải từ chối kháng sinh khi bác sĩ đã chỉ định.
• Đau thắt lưng kiểu viêm kéo dài trên 3 tháng ở người trẻ (đau về đêm, cứng lưng buổi sáng trên 30 phút, vận động thì đỡ) – cần kiểm tra HLA-B27 và chụp khớp cùng chậu để loại trừ chuyển thành viêm cột sống thể trục mạn tính.
• Sưng to cả một ngón tay hoặc ngón chân như khúc dồi, đau gót chân – gân gót, loét miệng, tổn thương da lòng bàn chân – bàn tay – cần khám chuyên khoa cơ xương khớp để đánh giá đầy đủ.
• Khớp vẫn sưng đau trên 6 tháng, hoặc tái đi tái lại nhiều đợt – không còn là “phản ứng nhất thời”, cần đánh giá lại chẩn đoán và có thể phải dùng thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm.
• Người viêm khớp phản ứng dạng nặng, kéo dài, hay tái phát nên được tư vấn xét nghiệm HIV – đây là khuyến cáo chuyên môn thường quy, không phải điều gì đáng ngại.

Lưu ý an toàn

• Không tự ý ngừng thuốc bác sĩ đã kê: kháng sinh điều trị ổ nhiễm khuẩn phải uống đủ đợt; thuốc chống viêm không steroid, sulfasalazin, methotrexat, corticoid đều phải do bác sĩ quyết định khi nào giảm liều. Ngừng corticoid đột ngột có thể gây suy tuyến thượng thận cấp.
• Khớp đang sưng nóng đỏ: không xoa bóp, không cứu ngải, không chườm nóng, không xoa dầu nóng hay rượu thuốc. Giai đoạn viêm cấp nên nghỉ khớp và chườm mát. Cứu ngải chỉ dùng ở thể hư hàn – phong hàn thấp, không dùng cho thể thấp nhiệt (khớp nóng đỏ, miệng đắng, nước tiểu vàng, lưỡi đỏ rêu vàng nhớt, mạch hoạt sác) vì sẽ làm nặng thêm.
• ⚠️ Thuốc xương khớp trôi nổi rất hay bị trộn lén corticoid và thuốc giảm đau chống viêm: uống thấy hết đau ngay nên rất dễ tin, dùng lâu gây loét – xuất huyết dạ dày, loãng xương, tăng huyết áp, tăng đường huyết, mặt tròn và suy tuyến thượng thận. Chỉ dùng thuốc có nguồn gốc rõ ràng, do thầy thuốc kê đơn.
• Nhóm thuốc hoạt huyết (Đan sâm, Xuyên khung, Tam thất, Hồng hoa, Kê huyết đằng, nghệ liều cao) dùng cùng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu có thể gây chảy máu. Phụ nữ chậm kinh phải thử thai trước khi điều trị; khi có thai chống chỉ định thuốc hoạt huyết và các huyệt Hợp cốc, Tam âm giao, Khí hải, Quan nguyên, vùng bụng dưới – thắt lưng cùng.
• Phòng bệnh thực chất là phòng nhiễm khuẩn khởi phát: ăn chín uống sôi, giữ vệ sinh thực phẩm để tránh nhiễm khuẩn đường ruột, và quan hệ tình dục an toàn để tránh nhiễm Chlamydia.

Thông tin trên mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của thầy thuốc hoặc bác sĩ trực tiếp khám. Mức độ và thời gian cải thiện khác nhau ở mỗi người, không có cam kết chung.